Backgammon puntentelling: enkele winst, gammon en backgammon

Speel je een partij uit tot de laatste steen, bepaal dan of het een enkele winst, gammon of backgammon is en vermenigvuldig dat met de aangenomen waarde van de verdubbelingskubus. Een enkele winst is 1× waard, een gammon 2× en een backgammon 3×. Is er geen verdubbeling aangenomen, gebruik dan kubuswaarde 1. Je kunt deze score gewoon in punten bijhouden, zonder om geld te spelen.

De uitslag hangt af van de positie van de verliezer op het moment dat de winnaar de laatste steen uitspeelt. De puntentelregels van de USBGF onderscheiden deze uitkomsten.

Controleer eerst of de verliezer al iets heeft uitgespeeld

Begin bij de eerste rij. Heeft de verliezer ook maar één steen uitgespeeld, dan is de uitslag een enkele winst. Dat geldt zelfs als een andere steen later is geslagen en nog op de bar staat. Alleen een steen op de bar is niet genoeg voor een backgammon; de verliezer moet bovendien nog geen enkele steen hebben uitgespeeld.

Wint Wit in onze bordindeling, dan is het thuisvak van Wit de groep punten 1–6 rechtsonder. Dáár kijk je of er nog een verliezende zwarte steen staat wanneer je controleert op een backgammon. Wint Zwart, kijk dan in het thuisvak van Zwart: Wits punten 19–24. Verwar het eigen thuisvak van de verliezer niet met het thuisvak van de winnaar.

Uitgewerkte scores

Een backgammon levert drie keer de kubuswaarde op, niet een gammon plus een backgammon. Je telt 2× en 3× dus niet bij elkaar op. De puntnummers op een leerbord en de pipcount zijn geen partijscores.

Passen op een verdubbeling wordt anders geteld

Weigert iemand een verdubbeling, dan eindigt de partij tegen de vorige aangenomen waarde. Staat de kubus op 2 en biedt Wit 4 aan, dan krijgt Wit bij een pas van Zwart 2 punten. Dat zijn er geen 4, en er is geen gammonbonus op basis van het aantal zwarte stenen dat nog op het bord staat. Lees over het juiste moment en het bezit van de kubus voordat je die in een match gebruikt.

Eén partij, een doorlopende score of een puntenmatch

Spreek voor een losse informele partij af of alleen telt wie er wint, of dat je ook de standaarduitslag wilt bijhouden. Je kunt ook een reeks partijen spelen met een doorlopend puntentotaal.

Een match heeft een afgesproken doel. Staat Wit op 3 in een match tot 5 punten en wint Wit een gammon met de kubus op 2, dan verdient Wit 4 punten en wint de match. Je hoeft niet precies op 5 uit te komen. Punten boven het doel leveren geen extra matchwinst op. De matchplayregels van Backgammon Galore leggen doelscores, kubustelling en de Crawford-regel uit.

Bij standaard matchplay volgt één Crawford-partij zonder kubus zodra een speler voor het eerst nog maar één punt van het doel verwijderd is. De normale factoren voor een enkele winst, gammon en backgammon gelden ook in die partij; de kubuswaarde blijft 1. Is er daarna nog een partij nodig, dan mag er weer worden verdubbeld.

Spreek uitzonderingen vooraf af

Sommige informele partijen of partijen om geld gebruiken Jacoby: zolang er geen verdubbeling is aangenomen, levert een gammon of backgammon slechts de waarde van een enkele winst op. Dat is een optionele afspraak die niet bij matchplay wordt gebruikt. Pas die niet op deze voorbeelden toe, tenzij beide spelers er uitdrukkelijk voor hebben gekozen. De regelvragen beschrijven Jacoby en andere veelgebruikte optionele kubusregels.

Eindigt een partij door opgave in plaats van uitspelen of passen op de kubus, spreek dan duidelijk af welke uitslag volgens jullie spelregels wordt toegegeven. Tijdens oefenpartijen maakt doorspelen tot het einde het verschil tussen een enkele winst en een gammon makkelijker zichtbaar.

Ga verder met het oefenen van de laatste zetten of kies een manier om met een vriend te spelen.